2004 rwbcmeTcPes 18

: caefwrWAwt
?wtiruhwbea caetWfwt eg cliawlcaumWyiq , udujcawhwt , cHIvWrwt
'' cSwkwtudWmwn Wruk , cniruk udWmwn csitwf idwa cnuhwf udWmwnWxiA uDnwgEr
IkwawnWm eg'' cliawlcaumWyiq .eveaeyik Ea '' cliawlcaumWyiq '' idwa '' udujcawhwt
.evemuvudet uhwfcSwmudin IkwawnWm egudujcawhwt .evemuruk udWmwn uDnwgEr
.eveaeyik EdWmwn udujcawhwt cSwdWmwn Wruk uhwfcSwmuvudet cnutog im evcnehea
.eveawvcawluniked cSwkwmwkwncnoa caetWfwtikwv egumwned im cnirevumcliA wnig
Iaea IkwdWmwn Wruk cniruk egumudin InwvuLWdiv cnirevumcliA caeawb csevwmwn
udujcawhwt Iaea WNcnwruk udWmwn evudet uhwfcSwmudin .eveSwmwk cliawlcaumWyiq
.eveSwmwk

.evekemwk ctwncnus cnuruk csevukwyer Whiruh egurwhwa Ikwa cliawlcaumWyiq
cnehea csevwmwn .evekelwmwA oyeh Ebil wmurwd egQ iruhWdiawf unwhun
iawguhwmea ukeaWmuvurutia cnwkctWM eguhwm cnWFwmwr eruvcSwkwtcswm
cnikwv ErEliv irudwqclutwliawl idwa .eveaevuDob cnwkctWm csevcliawlcaumWyiq
.evenUn caeaWnwhcnwv cnuvurutia cnwkwoyeh

.evekemwkuLwa Enemih iawgEret egumwn egcliawlcaumWyiq , csevIkwHIvWrwt

, uriaWvwkcawdwkwhWv cnirevumcliA idwa , EverukcnunEb cSokumcaWA urWhim
ea .eveSwkwdWmwn Wruk uhwmwdOr inwkeawmwh Inwruk cnunEb cswb im cHIvWrwt
uhwm cnWFwmwr .eveawyikun Ekea cHIvWrwt cSwa cliawlcaumWyiq egukwtcswm cnun
.eveawgutikcsim , iawgutwAWmwj IDob cnwkctwncnus cnuruk udWmwn cHIvWrwt

cnuruk (udWmwnumwd) cliawlcaumWyiq uhwmcswm cnUn uhwm cnWFwmwr
) csevcaedWmwn ctwncnus Whiruh cSokwlcmuj .eveawgEg IDob cnwkctwncnus
caemwkuLwa Ikwaeg Iaea .eveaeg Ikwnwt urutia uLom ( cnUn caedWmwn uFurwf
Wmwkim .evencnutog egumuruk whEswf , iaWSwmudehun cSwkwnwt '' uLwf ''Everukun
egcnemElwk '' InwviawfWvcawruk cXIdwH WlUswr cnumwvwkcawd wkwhWv cnutogEheb
.eveSwmudehun '' iawgumwkcaekwt urubwq Ikwyeg

'' cHIvWrwtcawa '' Wyik cnuhwb ibwrwA InwviawfWyik cnuhwbihevid csIvWrwt *
.eveSwa

egEa , .evencnuhwb im '' cHIvcrwt '' Inwviawfigen cswb im cHIvWrwt *
urwvcswvud egcnIbWHwB , Ikwtog unuaik cnwn im .evemulcSokumWrwa IkwawnWm
wnig , udemed ctwAckwr urwtwh emcnok ( cnWFwmwr umWyiq ) uriaWruk udWMwn
wDuk ,cSwmuvulif cnwkilwburwv Ebil cnubwbws egumubit cnwvwyik cnWauruq uria
.eveaItWlcSokuDwm cSwmuvulif cnwkilwburwv wtwvun cnwlcSokumWrwa ukwLokutugwv


:ctog Wruk
cSwtogim .even cnutwAukwred cnutwAukwr ed InWruk udWmwn cHIvWrwt *
.eveaInWlWmcnin cnirutiv iawfcSok caedwdwA WvcnunEb

‏ ‏عَنْ ‏ ‏ابْنِ عُمَرَ ‏
‏عَنْ النَّبِيِّ ‏ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏ ‏قَالَ ‏ ‏صَلَاةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى

ed InWruk (ctwncnus) udWmwn csevegulWvud iaWDnwgEr '' : IkwawnWm
'' .evencnutwAukwr ed cnutwAukwr

InwviawgIrWKub
‏عَنْ ‏ ‏ابْنِ عُمَرَ ‏
‏أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ ‏ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏ ‏عَنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏ ‏عَلَيْهِ السَّلَام ‏ ‏صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمْ الصُّبْحَ صَلَّى رَكْعَةً وَاحِدَةً تُوتِرُ لَهُ مَا قَدْ صَلَّى

ulWvus uhwairwa WlUswr ukwhIm cnutogEheb iaWdWmwnumwd '' : IkwawnWm
cnutwAukwred InWruk udWmwn umwd :eveaivcaeruk cXIdwH cnumuvencned
urutiv cSwmwnWvIh cSwmwk enWdevutiaWf udWmwncsitwf idwa . evencnutwAukwred
' '' .eveSWruk caetwAckwr iawgutog eg

cswf ,cnutwAukwr cnit ,cnutwAukwr caea uriaWlwb cSwyuawr Evevwrub cSwDob *
csevcnutwAckwr wrWgea idwa cnutwAukwr wvun ,cnutwAukwr ctwh ,cnutwAukwr
cnegevudwm emcnea Irutia uLom cSwDob csevwmwn .eveaenWdiveruk irutiv
.evemuruk cnukwnit

,Ikwmwk Ehej cnwTcawhwb cnWdnwh uriaWruk irutiv cnutwAukwr cnit cned
iaWbircGwm Inehea .evemurukun cSwtog caea iaWtog Wruk udWmwn ubircGwm
WmIv .eveaeviawfWvcawruk Ihwn WlUswr cnuruk irutiv cnutwAukwr cnit cSwtogcaea
.eveketoged WviawfWvcawruk WlUswr Iaea .evetoa wbea caelcawh ed iawgIm

caea irutiv ,uhwfcSwmunid cmWlws iawfcSok ctwAukwr ed : ctog wmwtwruf
cnuruk ctwAukwr
cnukwtWycaihwtcawa ) cnukwduhcawxwt caea csevctwAckwr cnit : ctog wnwved
. cnunISia un udemed Wairutiv WAcfwx IkwawnWm , cnulWmcnin (



: cnwkurutia uLom egudWmwn cHIvWrwt
‏عَنْ ‏ ‏أَبِي هُرَيْرَةَ ‏
‏أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ‏ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏ ‏قَالَ ‏ ‏مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا ‏ ‏وَاحْتِسَابًا ‏ ‏غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

egQ ukeaWkwmwkiretcnWmIa irevudet ,uDnwgEr eguhwm cnWFwmwr '' : IkwawnWm
''.eveaejcaivescauf caeawfWf WhwyidevutEv ,egWhIm ifcSokudWmwn idea cSwawmurwd

uLom egudWmwn cHIvWrwt idwa .eveketwncnus Wvcnegevwdwg IkwdWmwn cHIvWrwt *
ukwhIm Everukun iawgutwAWmwj csevwmwn .evemuruk iawgutwAWmwj Ikwtog urutia
.eveaenEbil ubWvwX egumwkea csevcnumuruk iawgEg

Ikwmuruk udWmwn im iawgutwAWmwj csevcnunehcnwa cSwtogcaea Ekencnunehirif *
.eveketwncnus

iawgEr 3 Ivcaeruk udWmwn cHIvWrwt iawgutwAWmwj iawguLupctWywH egWlUswr
idwa iaWXIdwH ctoa iawgubWb udWmwn cHIvWrwt egIrWKub cHIHwB , cSwmwk
.evetoa wbea cnegea cnukwXIdwH emcnwtik csevcnunea

cnumuvcaeruk udWmwn iawgutwAWmwj WlUswr Er wtwruf , cnutogWv iawgcXIdwH ea
cnumukcaed wkwhWv ea unudneh ,uhwfcSwmuruk udWmwn iawgutwAWmwj cawtcnuhIm
eruvcSwaea Er wnwvcnit .eveawa cnuhIm wnig eruvcSwyer Iruk Er wnwved
,iawvcawrukun cHIvWrwt iawgutwAWmwj WlUswr ,Er wnwvurwtwh .eveaivwnig
cSwncnumilcsum Iaea ,IvcaelcSokUd cnwkea WlUswr ,IvuLWdiv uhwfcSwdWmwncsitwf
.eveSwmwk iawkwTcSwLufurib egumwk enWdev cSwmwk caeFurwf

ivencnuh cSwkwaWfIlwK cbWYcawK cnib urwmuA ,Wvcaoa cSwtcnwkim cSwtog im
udWmwn cHIvWrwt ebit cnikwvikwv iawgWtcnwtikea egutikcsim cnuhIm ,urwvcswvud
cnwkirevukea iaWmwk wtcnwviawbcaea egcnumilcsum ,cnumutwgiawDwvinef cnwtWruk
Wvcawruk urumwa cSwmuruk iawgutwAWmwj udWmwn cHIvWrwt ,cnutog egumuruk WlWa
.eveaivcaerukumWmia ubcAwk cnib uycawbua

WlUswr cnuvcaeruk udWmwn im iawgutwAWmwj ,Ivedcaeh cnehim unWfegurwmuA
(cnuvIh cSwncnuhIm cSwmwkcaemwkubijWv)Wviawgumwk ubwbws ivcaelWvwTcauh
Ekemwk ubijWv Ikwmwk uhwfcSwmutwgiawDwv egurwvus WlUswr Inehea .evencnumuten
EgnEn ctwqIqwH egumwk .eveten caetwsuruf egumuv cmuhwv cSwtih egcnuhIm
unWfegurwmuA Iaea cnuruk iawgutwAWmwj cHIvWrwt ,cniawdwf Wnub cnuhIM caeawb
,caetwncnus egWlUswr Iaea wtcaeaik .evenUn caemwk ivedcaefua cSwLufwlcaimwa
ubwbws ea uhwfcSwmutoa iawfWvcawlWvwTcauh cnutog Itugwv iawkwTcSwkwbwbws ikwv
,cnuAWmujia egcnumilcsum WmIv .eveaIveTcaef ctwncnus cnulwa cnumuten
.evekemwk Wvcnegevctwncnus cnuruk iawgutwAWmwj IkwHIvWrwt


: udwdwA egutwAukwr egudWmwn cHIvWrwt
idwa .evekemwk wncnoa iawfevufWlitcKia cnirevumcliA IkwdwdwA egudWmwn cHIvWrwt
iawgutog egcaeawlwscawm uDob wkWm IkwfWlitcKia im cnirevumcliA egIruk
IdWhitcjia wlwhwkim egunId , Ivcaed cnwkcsia cnuLufEb ea .eveten iawfWvwlcawb
cSok '' iawbun '' ukwywb caenwa ukwywbcaea , Wmwd Wfih iawgukwtwlwscawm
cnuviawbiawb iawgudem egcnumilcsum csogun cSwtikcsim Wruk udWmwn ukwywbcaea
caelWsim egEa .eveSwmuruk umiaWq cnwkwtcnwviawbcaea , iawgulwdwb egumudcaefua
'' InwviawfevuLWdiv IAifWx cmWmia cnutog Eheb iaWdWmwn cHIvWrwt .evemwnWlenub
ctwAckwr 23 iawgWkcawm idwa , ctwAckwr 39 udWmwn cHIvWrwt iawgWnIdwm
ctoa caeawlwscawm Iaea Ikwtog eruk cnutogedea .evemInuked cnerwhwa cnwtiruk
''.evenUn caemwk

,Inwncnoa iawfWvcaed wvutwf csev Wyimiawt uncbia cmWlcsia cluKiawx
cSwmwkcaeawlwscawm Iaea cswyivutWfwt cmUmuawm iaWmWmia iawgumwkcnwk IdWhitcjia
uriaWruk udWmwn ukwhIm cSwkwlWsim .eveSwmuruk udWmwn iawgutwAWmwj iawlwbun
cnurukun udWmwn enub EaenEhejun cnwyik ea WhIm cmUmuawm ,cnumuaik imcsib
umWmia iawferuh cSwdWmwn cHIvWrwt evcnehea .evenUn caetog uLwgnwr Iaea
cnuliawlcaumWyiq egWnEa ,wmwnifiawbiawf cnegevikwv cnufws cniruk egumumin
.eveaevuLWdiv cnirevumcliA caeawb cSwmwkInulcaeg urujwa Ebil

.evemuruk iawbcaea IkwdwBcqwm egudWmwn Wruk iawgutwAWmwj iawgunId cmWlcsia
iawgukwtwlwscawm wdwfim urwvcswvud egcnIbWHwB .evenUn caemuruk iawbiawb
WmIv .eveSwmuvWbwt cSwmWmia .eveSwmwk wtcnwviawbcaea egutwAWmwj Ivelcaeb
udwdwA egutwAckwr egudWmwn cHIvWrwt iawgcaemuawq unuved wtwvun ,cnukwtof
cnutikcsim ,enub cSwmwk cSok '' iawbun '' Itoa iawguAwmwtcjum , cnumuvutWfwt
.evekemwk ufWliK iaWHUr egunId Iaea cnudeh iawbiawf

cnirevumcliA iteDob ImWlcsia ,cSwmufihun iawgukwtwlwscawm IdWhitcjia wdwfim
ItWgnih cawtulwmwA wdwfim cseviawgcmWrwH cludijcswm cnutogea .eveawvcawlidea
,cnImiawXuAclwa cnib cHilWB cnib udwmcawHum cKiawx ,cSwmurukun cnwkea
Whim iawgunId Inwncnoa iawfevuLWdiv csevczWb cnib idwa .eveaeviawfWvcawlWvog
Wvctoa iawfId utwsuruf egumuruk ctwAckwr cSwrwvcnim ikea ,cSokcswvwnwt
Inehea .eveSwmurukun urWkcnia cnwkea cnumurukun ctwAckwr 13 wtwvun ,11
idwa .evenUn caemwk ivcauLeawDnwk caerwvcnim ikwv WlUswr Ikwmwkim
idwa .eveawa cnumwruk ctwAckwr 23 cnuhIm cseveruscaunWmwz egunWfegurwmuA
ctoa cSwtogim WmIv .eveaivcaeliked csevcSwmwkwnig eruvcSwaim ckilWm cmWmia
.eveSwmunubun cSwmwk iawgutog iawbun Ibit cnemcnea ea idehWkwawlwscawm

Wvir cnuhwairwa unWfegutwxiaWA , cnWmcHwrcaudcbwA cnib Wmwlws Ubwa
InwviawfWvcawruk
‏عَنْ ‏ ‏أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏ ‏أَنَّهُ سَأَلَ ‏ ‏عَائِشَةَ ‏ ‏رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا ‏
‏كَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ ‏ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏
‏فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ ‏ ‏مَا كَانَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلَا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً

cnWFwmwr .evemIvencned iawguhwairwa unWfegutwxiaWA cnerwhwa '' : IkwawnWm
.eveaivuLWdiv unWfegutwxiaWA ?eveaOtcaenihik Ivcaeruk udWmwn WlUswr uhwm
QcawlcawB ulUswr ,cseviawgcaehwm cnun ea idwa cseviawguhwm cnWFwmwr
cHIHwB ) '' .eveawvcawrukun wnig eruv cSwtwAukwr wrWgea wmwlcawswv ihiawlwA
( ubWb udWmwn cHIvWrwt , IrWKub

wbea cnWvutibWs cnutwyWvir wHcawB csev cnwkivcaeruk ctWAckwr 13 WlUswr
Wvim iawfiveneg iawgWtim InwviawfevuLWdiv cnirevumcliA .eveTcauh
WlUswr Iaea ,InwviawfevuLWdiv iawgcXIdwH ivcaeruk Wvir unWfegutwxiaWA
csevctwAukwr 13 urwhwfcaeawb ukwmwkea .evedwdwA Wvcawruk cSokumcaWA
.eveaivcaeruk

Iaea cnuruk ctwAckwr 13 idwa cswairuk ctwAckwr 11 iawgcHIvWrwt WmIv
.evetog ed Wv utibWs cnukwtcXIdwH Iaim ctog ed im .eveketog ctwncnus

cseviawgcaerwhwf .eveketog uLwgnwr Iaea cswairuk cniawnig eruvcSwaea idwa
csevctwAckwr 23 cSwrumwa egunWfegurwmuA Ikwbwbws .evenUn caeawAudib
.evenuveruk


'' Wviawgumwk caemWmia egubwhcJwm IfwnwH ,uriaWlwb cSwyuawr egukwtubwhcJwm
ctwAckwr ihiv iawlun iaWairutiv Inwncnoa iawfevuLWdiv '' IswKcrwscawa
urWyitcKia udwmcHwa cmWmia , Inwncnoa iawfevuLWdiv WmWduq uncbia .eveSwmwk
csevIAifWx , WfInwH Ubwa , IruawXcawa . eveSwmwk ihiv csevIvcaeruk
cmWmia .eveSwmwk caeawhcsIrit IvuLWdiv ckilWm .eveSwmwk ihiv IvuLWdiv
.eveSwmwk ihiv IkwbwhcJwm InwviawfevuLWdiv csevIvwvwn


WviawfWvcawruk urumwa WlUswr Ikwmufih iawgutwncnus egcnIdixWr cauaWfwluK
WlUswr csiawa ukwhIm EgnEn cnwkcaeCOk IkwdWmwn umwd idwa .evekemwk
caedwdwA ikwv ,WlUswr cnumuvencned Otcaenihik InWruk udWmwn umwd cnuhwairwa
cnutwAukwred InWruk udWmwn umwd '' IvuLWdiv ukwmwkea .eveawvcauLWn caeawDnwk
IkwlIlwd Wgwn cnuLokcnwt im cnirevumcliA caeawb .eveSwmwk '' cnutwAukwred
.eveawgumwk cten caeawlwscawm cswairuk cniawnig emcnwtik udWmwnumwd


egumuhejwdijws cniawnig egubWb egumuruk udWMWn egWjWm uncbia cnwnus idwa
: InwviawgcaeXIdwH Wviawfcsiawa iawgiawb
قَالَ رَسُولِ اللَّهِ ‏ ‏صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم
إِنَّكَ لَا تَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَكَ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ بِهَا عَنْكَ خَطِيئَةً ‏

caeawfWf idwa Elufua un caeawjwrwd egElwk , cnubwbws egEa '' : IkwawnWm
'' .eveawhwjun Elwk caeawdijws Evescaufun

: urwvcnim Ehejcnwvwyik
, caenim ugid emcnea wtwvun caenimuruk emcnea Ehejcnwvwyik iawgudWmwn cHIvWrwt
urwhwf ikea WlUswr wtcaeaik .eveaevun iawfWvcauLwawDnwk WlUswr
inwkea InwvuLWdiv cnirevumcliA WmIv .eveSwrwvcnim ikea InwviawfevuLWdivWvwyik
InwvcnunEb cnemcnea Ebit iawgutwhwf uriaWvwyik evumWmia wtwvun wmwnWrukudWmwn
WmIv .eveSwmwk uLwgnwr emcnea cswyideh cSwtog ea , wmwncnwvwyik cSokugid
wtwvun .eveaenWdiveruk csevudwm ctwAckwr iawfWvwyik cSokugid wmwn cnunEb
cnirevumcliA wnig .eveaenWdiveruk csevwnig ctwAckwr iawfWvwyik cSokuruk
.evenUn caemwk umizWl Iaim .eveaIaim Ikwtog Wvcaed udWxuria

eruh evumWmia , cniawdwf WviawfWvcaed udWxuria iawgcaeXIdwH WlUswr csevwmwn
, iaWncniduk wDuk , iaWncnuhIm ilwb iawgutwhwf egwncnwmit , uriaWvwyik
uLom Iaea cnuruk ctwyWAir cSwncnuhIm ea cnegenwd cnwkenEbit csevcniLukcsum
.evetog urutia